450 rocznica powołania Komisji Morskiej

 

4 czerwca na Darze Młodzieży odbyły się uroczystości powołania Komisji Morskiej przez Zygmunta Augusta. Uroczystości przygotował i prowadził prof. Daniel Duda, honorowy prezes Polskiego Towarzystwa Nautologicznego. Organizatorami uroczyści byli dr. inż Jerzy Litwin, dyrektor Narodowego Muzeum Morskiego oraz Stanisław Śliwa, generał i prezes Krajowego Związku Piłsudczyków RP. W czasie uroczystości wystąpił zespół Szkoły Podstawowej nr 40 w Gdyni.  Dzisiejsza spotkanie ma na celu  uczczenie 450-lecia powołania Komisji Morskiej – mówił Jerzy Litwin, podkreślając, że w tym roku obchodzimy również uroczystości  stulecia odzyskania niepodległości i powołania Marynarki Polskiej.

W czasie spotkania spotkania wygłoszono referaty poświęcone zostały historii Komisji Morskiej i Stowarzyszeniu „Bandera Polska”. Pomimo dostępu do morza, który Polska odzyskała w 1466 roku na mocy II pokoju toruńskiego, nie zbudowaliśmy floty wojennej – mówiła mgr Emilia Bros z Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. – Pierwszym władcą, który docenił posiadanie własnej floty był Zygmunt Stary. Politykę morską ojca kontynuował Zygmunt August, który powołał Komisję Morską.

 

Komisja Morska utworzona została 24 marca 1568 roku przez króla Zygmunta Augusta, a przewodził jej kasztelan gdański Jan Kostka. Komisja Morska Zygmunta Augusta była jednym z pierwszych tego typu urzędów w świecie. Komisja pełniła nadzór nad flotą kaperską.  W tym czasie opracowano pierwsze regulaminy okrętowe.  W jej skład wchodzili również Kaspar Geschkau – opat oliwski, Krzysztof Konarski – starosta jurgeborski, Andrzej Swarożyński – dworzanin królewski, Stephan i Johann Loitzowie – szczecińscy kupcy i bankierzy królewscy oraz Valentin Überfeld – inspektor lasów królewskich na Litwie. W grudniu 1569 roku rozpoczęła budowę pierwszych trzech okrętów floty wojennej. W swoich początkach komisja musiała zmagać się z niechęcią i wrogością ze strony Gdańska, które prowadziło własną politykę morską. Wraz ze śmiercią Zygmunta Augusta 1 lipca 1572 roku Komisja Morska przestała funkcjonować.

Okolicznościowymi medalami odznaczone zostały poczty sztandarowe organizacji związanych z gospodarką morską oraz bandera Daru Pomorza, a także osoby zasłużone dla rozwoju Polski Morskiej. Odznaczeni:

Order Honorowy Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej: Fryderyk Tomala

Złoty Krzyż Zasługi Piłsudczyków RP: Elżbieta Zaręba, Wiesław Kosakowski, Lechosław Bar

Dyplom kpt. ż.w. Karola Olgierda Borchardta: Jerzy Grzywacz, Tomasz Kuplicki i Stanisław W. Śliwa

Złoty Medal Zasłużony dla Ligi Morskiej i Rzecznej: „Dar Pomorza”, Stowarzyszenie Kapitanów Żeglugi Wielkiej, Stowarzyszenie Starszych Mechaników Okrętowych, Stowarzyszenie Elektryków Okrętowych, Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa

Medale 450-lecia Komisji Morskiej: Polskie Towarzystwo Nautologiczne, Narodowe Muzeum Morskie, Urząd Morski w Gdyni, Rada Narodowego Muzeum Morskiego, Akademia Marynarki Wojennej, Akademia Morska w Gdyni, Duszpasterstwo Ludzi Morza „Stella Maris”, Zarząd Morskiego Portu Handlowego w Gdyni, Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, Muzeum Marynarki Wojennej, Statek-muzeum „Dar Pomorza”, Pomorski Związek Żeglarski, Przedsiębiorstwo Usług Morskich „Unipil”, Przedsiębiorstwo Usług Morskich Gdańsk – Pilot, Żegluga Gdańska, Stowarzyszenie Kapitanów Żeglugi Wielkiej, Stowarzyszenie Kapitanów Żeglugi Wielkiej, Stowarzyszenie Starszych Mechaników Morskich, Jerzy Litwin, Fryderyk Tomala, Bolesław Hajduk, Ryszard Mielczarek, Mariusz Mięsikowski, Henryk Śniegocki, Ryszard Wawruch, Andrzej Madejski, Bartłomiej Pączek, Werner Grabe, Wiesław Kosakowski, Wiesława Krzysztofowicz, Dorota Haase, Teresa Hinc, Jerzy Dzirdziś, Murza Kniaź Szahuniewicz.

Zdjęcia: Marek Grzybowski

Relacja i zdjęcia: https://oficynamorska.pl/